NORMALAR VƏ STANDARTLAR
Yanğınsöndürən balonların norma və standartları
Azərbaycanda odsöndürənlərin sayı, yerləşdirilməsi və texniki qulluğu barədə rəsmi mənbələrə bələdçi.
Aşağıdakı mətnlər rəsmi sənədlərin qısa xülasəsidir. Hər bölmədə sənədin adı, baxılacaq bənd və rəsmi mənbəyə keçid verilir. Konkret obyekt üçün sənədin tətbiq sahəsi və tam mətni əsas götürülməlidir.
01 / ÜMUMİ TƏLƏBLƏR
İlkin yanğınsöndürmə vasitələri və sertifikat
“Azərbaycan Respublikasında yanğın təhlükəsizliyi Qaydaları” — 25 may 2001-ci il, 85 nömrəli əmr; dövlət qeydiyyatı № 2693.
10.4-cü bəndə görə otaq, bina və tikililər normaya uyğun ilkin yanğınsöndürmə vasitələri ilə təmin edilməlidir. Müvafiq sertifikatı olmayan yanğınsöndürmə vasitələrindən istifadəyə yol verilmir.
Sənəddə baxın: 10.4-cü bənd.
02 / SAY VƏ TƏMİNAT
Obyektə neçə yanğınsöndürən lazımdır?
Say cədvəlləri obyektin təyinatına və odsöndürənin növünə görə fərqlənir. Aşağıdakı qaydaların tətbiq sahələri ayrıdır; bir cədvəlin göstəricisini bütün obyektlər üçün istifadə etmək olmaz.
İnzibati binalar, mehmanxanalar, yataqxanalar və qarajlar
“Fərdi qarajlar, mehmanxana, yataqxana, yaşayış evləri və inzibati binalar üçün yanğın təhlükəsizliyi Qaydaları” — 6 may 2002-ci il, 43 nömrəli əmr; qeydiyyat № 2837.
6 nömrəli qoşma obyektlər üzrə sahə və ya dəhliz uzunluğu, odsöndürən növü və minimum say barədə cədvəl təqdim edir. Cədvəlin “Qeyd” sütunu da nəzərə alınmalıdır.
Ticarət, ictimai iaşə, baza və anbarlar
“Ticarət və ictimai iaşə müəssisələri, yarmarkalar, baza və anbarlar üçün yanğın təhlükəsizliyi Qaydaları” — 6 may 2002-ci il, 43 nömrəli əmr; qeydiyyat № 2838.
1 nömrəli qoşmada obyekt növünə və mühafizə edilən sahəyə görə ilkin yanğınsöndürmə vasitələrinin normaları verilir.
03 / YERLƏŞDİRMƏ
Balon harada və necə yerləşdirilməlidir?
Qeydiyyat № 2837 olan qaydaların 3.9.1–3.9.3-cü bəndləri həmin sənədin əhatə etdiyi obyektlərdə bunları nəzərdə tutur:
- Odsöndürənin yerləşmə hündürlüyü yer səviyyəsindən 1,5 metrdən çox olmamalıdır.
- Asılı yerləşdirmədə qapının küncündən məsafə ən azı 1,2 metr olmalıdır.
- Balon təxliyə yolunda maneə yaratmamalı, gövdəsindəki məlumat yazısı görünməlidir.
- Şkafda saxlanılan odsöndürənin növünü görmək mümkün olmalıdır.
Bu göstəricilər yuxarıda adı verilən № 2837 qaydasının tətbiq sahəsi üçündür.
04 / TEXNİKİ QULLUQ
Baxış və texniki xidmət tələbləri
Ticarət və ictimai iaşə müəssisələri, yarmarkalar, baza və anbarlara aid № 2838 qaydasının 6.6–6.7-ci bəndlərinə görə:
- Sazlığa gündəlik nəzarət məsul şəxslər və könüllü yanğın dəstəsinin üzvləri tərəfindən aparılır.
- Yerləşdirmə, qulluq və tətbiq zamanı istehsalçının təlimatları və normativ texniki sənədlər nəzərə alınır.
- Könüllü yanğın dəstəsinin üzvləri ən azı hər 10 gündə zahiri baxış və tozdan təmizləmə aparmalıdırlar.
- Köpüklü odsöndürənin tərkibinin yararlılığı ən azı ildə bir dəfə, gövdənin davamlılığı isə hər il yoxlanılır.
- Karbon qazlı odsöndürənlər qızmadan və günəşdən qorunmalı, ən azı ildə bir dəfə çəki nəzarətindən keçməlidir.
05 / DÖVLƏT STANDARTLARI
AZSTAND-ın qəbul barədə rəsmi məlumatı
AZSTAND-ın 12 oktyabr 2026-cı il tarixli, ilin ilk doqquz ayının nəticələri barədə məlumatında aşağıdakı odsöndürən standartlarının qəbul edildiyi göstərilir:
- AZS ГОСТ Р 51057:2026 — odsöndürənlərin ümumi texniki tələbləri və sınaq metodları ilə bağlı standart.
- AZS ГОСТ Р 51017:2026 (ГОСТ Р 51017-2009) — odsöndürənlərin ümumi texniki tələbləri və sınaq üsulları ilə bağlı standart.
Rəsmi məlumatın 22-ci bölməsində 5-ci və 14-cü mövqelərə baxın. Keçid standartların qəbul elanını açır; standartların tam mətnini təqdim etmir. Tətbiq sahəsi və texniki şərtlər standartın öz mətnindən yoxlanılmalıdır.
